Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
Bình ổn giá có ‘bắt trúng mạch’ CPI?
Ngày đăng: 05/03/2014

Trước tình trạng CPI tháng 2/2014 tăng thấp nhất trong vòng 10 năm qua làm dấy lên mối lo ngại về một bức tranh kinh tế kém sáng sủa của năm 2014 khi sức mua uể oải một cách bất thường được thể hiện ngay trong tháng Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ diễn ra hôm 3/3, lãnh đạo Bộ Công Thương lại khẳng định ngược lại rằng sức mua vẫn tăng mạnh và CPI tăng thấp là nhờ chính sách bình ổn giá.



Một trong những nhận định chắc hẳn sẽ khiến nhiều người ngạc nhiên mà ông Võ Văn Quyền - Vụ trưởng Vụ thị trường (Bộ Công Thương) - đưa ra là sức mua trong 2 tháng đầu năm nay tăng khá mạnh. Cụ thể, theo ông Võ Văn Quyền, trong 2 tháng đầu năm tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và sử dụng dịch vụ xã hội so với cùng kỳ năm 2013 tăng 11,6%, loại trừ yếu tố giá thì là tăng 6,2%. Do đó, đại diện của Bộ Công Thương cho rằng sức mua thực trong cả tháng 1 và tháng 2 năm nay đều tăng so với 2 tháng đầu năm ngoái.
 
Tuy nhiên, việc so sánh sức mua của tháng 1/2014, tháng diễn ra toàn bộ hoạt động mua sắm cho Tết Giáp Ngọ, so với tháng 1/2013 - tháng không vào dịp Tết Nguyên đán - của ông Võ Văn Quyền với sức mua sau khi loại yếu tố giá là tăng 72% liệu có phù hợp? Bởi rõ ràng, tháng giáp Tết luôn là “tháng cao điểm” mua sắm, đương nhiên nhu cầu mua sắm sẽ cao hơn những tháng bình thường. Vì vậy, tuyên bố khẳng định sức mua trong dịp Tết năm nay tăng gấp 3 lần so với năm trước của Bộ Công thương xem ra vẫn chưa đủ sức thuyết phục. Trong khi đó, việc chỉ có nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống có mức tăng giá cao nhất (các nhóm hàng còn lại đều có mức tăng rất khiêm tốn, thậm chí là giảm) trong tháng Tết là một minh chứng cho thấy người dân đang thắt chặt hầu bao và chỉ chi tiêu cho những mặt hàng thiết yếu nhất.
 
Đó là chưa kể việc đại diện của Bộ Công Thương khẳng định chắc chắn rằng việc CPI tăng thấp trong khi sức mua tăng là nhờ chính sách bình ổn giá của Chính phủ cũng khiến nhiều người ngỡ ngàng. Thực tế, giá nhiều loại nông sản vẫn vin cớ Tết để tăng giá. Báo Dân Việt hồi đầu tháng 2/2014 dẫn nguồn tin từ những người nuôi tôm ở một số địa phương thuộc tỉnh Đồng Nai cho biết, những ngày cận Tết giá tôm sú bán ngay tại hồ cũng tăng 70-80 ngàn đồng/kg so với những ngày trước đó. Ngoài ra, giá bán ngay tại vườn của những mặt hàng nông sản khác như cà phê, thanh long ruột đỏ… tại tỉnh Đồng Nai cũng tăng giá mạnh so với ngày thường. Trong khi đó, ngay tại 2 thành phố đầu tầu của nền kinh tế là Hà Nội và TP.HCM những ngày giáp tết, giá nhiều loại mặt hàng khô tại những chợ truyền thống vẫn tăng mạnh tới khoảng 40% bất chấp sức mua ảm đạm.
 
Không những vậy, chương trình bình ổn giá còn đang đụng nhiều nghi vấn. Báo Lao động phỏng vấn một số người dân như chị Bách Hợp (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ: dù nhà cách siêu thị bán hàng bình ổn không xa, nhưng chị vẫn không mua bởi gọi là giá bình ổn, song thực tế, có lúc mua bên ngoài còn rẻ hơn, như trứng gà bên ngoài 24.000 - 25.000 đồng/chục, trong khi siêu thị bán với giá 25.000 - 27.000 đồng/chục. Ông Vũ Vinh Phú - Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội – thừa nhận: còn thừa nhận: “Có không ít mặt hàng thuộc diện bình ổn giá mà giá của chúng nhiều khi và ở nhiều nơi còn cao hơn ở ngoài thị trường. Có nhiều mặt hàng bình ổn giá mà lượng cung như muối bỏ bể và tiểu thương đổ xô “đóng giả” người tiêu dùng đến khuân rồi lại bán lại cho người tiêu dùng với giá cao hơn. Để rồi rốt cuộc giá tăng vẫn cứ tăng. Rồi có nhiều mặt hàng giá niêm yết một đằng, bán một nẻo mà người mua vẫn cứ phải chấp nhận vì nhiều chiêu lách luật của người bán mà nếu có phát hiện cơ quan chủ quản chẳng thể làm gì và người mua chỗ nào cũng vậy” (theo Khám phá). Còn chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho biết, việc xác định các mặt hàng tham gia bình ổn chưa hợp lý, như một lượng vốn đổ vào rau củ quả, thủy sản đông lạnh trong khi mặt hàng này không thường xuyên sốt giá, lượng tiêu thụ đồ đông lạnh cũng không cao, khiến vốn nằm chết, rất lãng phí. Lý giải cho sự bất ổn của chương trình bình ổn giá, ông Phú phân tích: Có sự quản lý chồng chéo giữa 2 cơ quan khiến cơ chế điều chỉnh giá hiện nay còn bao cấp, thiếu linh hoạt và không theo kịp thị trường.  
 
Đánh giá của các chuyên gia HSBC về sức mua của thị trường Việt Nam thời gian qua không nhắc gì đến chương trình bình ổn giá, mà nhấn mạnh nhu cầu của thị trường nội địa thấp hơn kỳ vọng là do bị ảnh hưởng bởi yếu tố lòng tin của người tiêu dùng. Đồng thời, HSBC cũng cảnh báo nếu không cải thiện được sức mua cũng như khả năng đầu tư, nền kinh tế Việt Nam sẽ phải chịu nhiều biến động khôn lường. Rõ ràng, để bắt mạch được đúng căn bệnh của nền kinh tế không phải chuyện dễ. Tuy nhiên, bắt mạch sai còn có thể khiến cho căn bệnh trở nên trầm trọng hơn.
 
 
 Vân Du (songmoi.vn)
 
Tổng hợp
Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu