Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
Doanh nghiệp bán lẻ trong nước trước thách thức “vượt lên chính mình”
Ngày đăng: 09/06/2014

Không phải đến lúc này thị trường bán lẻ Việt mới phải đối mặt với những thách thức của làn sóng nước ngoài ồ ạt đầu tư vào Việt Nam mà thực chất ngay từ năm 2009, thị trường bán lẻ Việt đã chính thức mở cửa. Tuy nhiên, từ đó cho đến nay, sự nỗ lực của các nhà bán lẻ nội vẫn chưa cải thiện được là bao mà nguy cơ bị xâm lấn thị phần trên thị trường vẫn luôn bị đe dọa. Dẫu vẫn biết nguyên nhân đến từ nhiều phía song nếu không “biết mình biết ta” trong thị trường khốc liệt này, đôi khi sự “vượt lên chính mình” cũng vẫn chưa đủ.

 

 
Các doanh nghiệp bán lẻ Việt đang phải chịu nhiều thách thức trước sự “đổ bộ” của hàng loạt nhà bán lẻ ngoại.
 
Dù kinh tế đang trong giai đoạn suy thoái nhưng do đã nắm rõ được thị trường nên các nhà bán lẻ Việt vẫn rất nỗ lực khai trương các chi nhánh mới nhằm phủ sóng tên tuổi trên mọi miền đất nước. Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cho hay, thực tế, Việt Nam đã chính thức mở cửa thị trường bán lẻ từ năm 2009 nên các doanh nghiệp bán lẻ cũng phải đối mặt với những thách thức từ thời điểm đó chứ không phải bây giờ mới bắt đầu. Gia nhập WTO cũng là một lộ trình đã có từ nhiều năm nay và bà tin tưởng trước cột mốc năm 2015, chắc chắn các doanh nghiệp nội cũng đã có sự chuẩn bị.
 
 Tuy nhiên, đứng trước những “ông lớn” ngoại đang ồ ạt tiến vào thị trường Việt từ đầu năm đến nay như Aeon- Nhật Bản, Lotte Mart- Hàn Quốc, Robinsons- Thái Lan, hoặc trước đại gia bán lẻ khác đang chuẩn bị bước chân vào Việt Nam như Wall Mart của Mỹ, Mapletree của Singapore, tập đoàn bán lẻ tầm trung Auchan của Pháp, các doanh nghiệp bán lẻ của Việt Nam vẫn không khỏi lo lắng cho thị phần của mình trên thị trường này. Đó là chưa kể, một số tập đoàn bán lẻ lâu năm đã có mặt tại Việt Nam và chiếm được lòng tin của một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng Việt như BigC, Metro, đồng thời, chính những “ông lớn” này cũng đang có nhiều kế hoạch phát triển tăng quy mô, thị phần.
 
Thách thức với các doanh nghiệp bán lẻ nội
 
Sự xuất hiện của hàng loạt nhà bán lẻ ngoại với vốn lớn, có kinh nghiệm trong việc kinh doanh và tầm nhìn chiến lược, công với sự PR tốt và nhận được nhiều ưu tiên đầu tư khiến các nhà bán lẻ nội đang chịu nhiều áp lực, thách thức.
 
Theo ông  Vũ Vinh Phú – Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội các nhà bán lẻ trong nước, phát biểu tại Hội thảo “Mở cửa thị trường bán lẻ Việt Nam: Cơ hội và thách thức” cho rằng, các nhà bán lẻ Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn như: quy mô kinh doanh nhỏ, hạ tầng phục vụ còn thấp, tính chuyên nghiệp chưa cao, văn hóa phục vụ còn nhiều điều cần khắc phục, hợp tác giữa các doanh nghiệp bán lẻ với nhau, giữa bán lẻ với sản xuất còn chưa cao. Đặc biệt là khó khăn trong việc phát triển kênh phân phối hàng hóa. Đồng thời, nhiều chính sách dành cho ngành bán lẻ trong nước cũng không được thuận lợi, ưu tiên như dành cho các nhà bán lẻ ngoại. Theo nhiều doanh nghiệp bán lẻ trong nước so sánh, họ chỉ cần công bằng chưa cần ưu tiên so với doanh nghiệp ngoại.
 
Với những thách thức về quy mô kinh doanh, văn hóa phục vụ, hợp tác giữa các doanh nghiệp… bản thân các doanh nghiệp bán lẻ phải tự tìm cách khắc phục. Ví như, nhiều siêu thị dù nhỏ, hàng hóa có thể không đa dạng bằng các đại siêu thị, giá cả có thể chỉ ngang bằng thậm chí “nhỉnh” hơn nhưng đội ngũ nhân viên có thái độ phục vụ chuyên nghiệp, chế độ hậu mãi tốt, hàng hóa đảm bảo thì vẫn có sức hút lớn với người tiêu dùng.
 
Tuy vậy, để tăng sức cạnh tranh, ông Vũ Vinh Phú – Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị thành phố Hà Nội cho rằng, thuế VAT 10% như hiện nay tại các siêu thị là quá cao, nếu có thể giảm được xuống phân nửa (5%) thì có thể giúp hàng hóa trong siêu thị tăng sức cạnh tranh về giá và kích thích tiêu dùng nhiều hơn.
 
Thêm vào đó, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước cũng cần chủ động tìm kiếm, xây dựng những kênh sản xuất, phân phối hàng hóa ổn định, đảm bảo chất lượng. Thời gian qua hàng loạt siêu thị trong nước cũng đã bị phát hiện bán hàng không đảm bảo, rau trôi nổi trà trộn thành rau sạch, nấm không rõ nguồn gốc… Một phần nguyên nhân của tình trạng này cũng do nhà phân phối của các siêu thị có quy mô nhỏ và không tự đảm bảo chất lượng hàng hóa. Tình trạng này có thể khiến người tiêu dùng mất niềm tin và “quay lưng” với siêu thị.
 
Tại Việt Nam cũng thường xuyên xảy ra tình trạng nhiều mặt hàng chăn nuôi, sản xuất, nông sản đang bị rớt giá mạnh, nhưng tại các siêu thị giá bán vẫn cao gấp hàng chục lần. Ví như, đợt cúm gia cầm vừa qua tại các tỉnh thành phía Nam, giá trứng liên tục giảm sâu, có thời điểm chỉ còn vài trăm đồng/quả, tuy nhiên giá bán tại các siêu thị vẫn ở mức trên 2.000 đồng/quả trứng. Lý do là các siêu thị chưa tự thiết lập kênh phân phối với người chăn nuôi mà phải chịu qua quá nhiều khâu trung gian, đội giá sản phẩm. Tình trạng trên cũng diễn ra với hàng loạt sản phẩm nông sản, hàng tiêu dùng khác…
 
Đây không chỉ là thách thức của ngành bán lẻ mà còn là thách thức chung với ngành sản xuất và phân phối của Việt Nam. Từ nhiều năm nay bài toán tìm đầu ra cho nông sản, sản phẩm chăn nuôi… vẫn chưa có lời giải dẫn đến việc người tiêu dùng Việt vẫn chưa được hưởng những lợi thế của một đất nước nông nghiệp như Việt Nam, và cũng ảnh hưởng lây đến dịch vụ và giá cả của các sản phẩm trong siêu thị. Tuy nhiên, nếu chỉ ngồi chờ nhau rồi hy vọng sẽ có ai giải quyết cho mình thì mọi chuyện sẽ mãi mãi dậm chân. Mới đây, bà Mỹ Loan cũng cho hay, một hợp tác xã trồng ổi sạch tại ngoại thành Hà Nội đã tìm đến Hiệp hội bán lẻ Việt Nam để nhờ tìm đường đưa sản phẩm vào các siêu thị đã có kết quả khá mỹ mãn.
 
Doanh nghiệp Việt đã có thời gian lâu dài để chuẩn bị
 
Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan nhận định, bản thân những doanh nghiệp nội cũng đang có nhiều cơ hội để phát triển khi thị trường bán lẻ mới chỉ chiếm 20%, khá ít so với chợ truyền thống chiếm 80%, nên còn nhiều “đất” để phát triển. Bà cũng thông tin thêm, mặc dù đã bị ra khỏi 30 thị trường mới nổi hấp dẫn đầu tư nước ngoài, nhưng Việt Nam vẫn là thị trường bán lẻ hấp dẫn nhà đầu tư trong nước và nước ngoài với những  bước phát triển đáng khích lệ, tăng trưởng xấp xỉ khoảng 6%.
 
Với sự chuẩn bị có kế hoạch và mục tiêu rõ ràng, nhiều doanh nghiệp bán lẻ nội cũng không quá lo sợ trước việc “đổ bộ” của những nhà bán lẻ ngoại. Ông Nguyễn Trọng Tuấn - Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Bán lẻ và Quản lý Bất động sản Đại Dương (chuỗi siêu thị OCEAN) cho rằng: từ năm 2009,  các nhà bán lẻ nước ngoài đã tận dụng cơ hội để mở rộng chuỗi cửa hàng của họ, nhưng các doanh nghiệp nội cũng đã mạnh dạn đầu tư, phát triển. Việc các doanh nghiệp nước ngoài mở rộng đầu tư ở Việt Nam không phải là nguy cơ mà là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam càng phải “biết mình biết người” để vững bước trong môi trường đầy tính cạnh tranh này.
 
Dù mối nguy được nhận định là không có lớn nhưng vẫn đáng lo ngại, hoặc người thì thấy bất cập về chính sách, người lại nhìn thấy tương lai tương sáng… nhưng với một thị trường cạnh tranh khốc liệt như bán lẻ, chỉ cần chủ quan lơ là sẽ mất ngay thị trường vào tay người khác. Vì thế, trong bối cảnh này, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước ngoài việc liên kết hợp tác chặt chẽ với nhau để nhìn nhận mối nguy, chung sức đồng lòng giải quyết các vấn đề khó thì chuyện họ phải nỗ lực là đương nhiên. Thậm chí không chỉ “vượt lên chính mình” đã là đủ mà để “lèo lái” con thuyền bán lẻ, không chỉ có lực mà còn cần có trí và có tâm, chứ chỉ “đồng lòng” trong hội thảo rồi ai lại về nhà nấy, “âm thầm” tự làm riêng thì sẽ có ngày những nguy cơ “ngoại xâm” dễ thành hiện thực.
 
 
 
 
Vĩ Thanh (songmoi.vn)
Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu