Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
Kênh phân phối hàng Việt vào chợ truyền thống còn nhiều hạn chế
Ngày đăng: 20/08/2014

Sáng 19/8, nằm trong chuỗi hoạt động “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”, Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) đã phối hợp với công ty CP Đồng Xuân tổ chức Hội nghị “Đối thoại giữa các doanh nghiệp sản xuất hàng Việt với thương nhân chợ Đồng Xuân”. Qua đó nhằm kết nối sản xuất với phân phối, đồng thời cũng lắng nghe những khúc mắc của tiểu thương trong việc buôn bán hàng Việt, và những giãi bày của doanh nghiệp trong việc phân phối hàng tại chợ, giúp cho cầu nối kinh doanh phân phối hàng Việt tại chợ truyền thống suôn sẻ hơn.

 

 

Tiểu thương thích hàng Việt nhưng bức xúc cách triển khai
 
Rất đông tiểu thương đã có mặt để tham gia cuộc đối thoại này. Trong đó, theo tinh thần hỏi nhanh, đáp gọn, bác Đặng Thị Yến, kinh doanh ngành hàng hoa quả khô tại chợ đã bày tỏ thẳng những bức xúc của mình trong việc bán sản phẩm xuất xứ trong nước. Theo bác Yến, với đặc thù ngành hàng của mình, chính tiểu thương cũng mong muốn các cơ quan chức năng nên giải quyết tận gốc vấn đề ngay từ khi hoa quả còn tươi. Có nghĩa là lúc hoa quả tươi được mùa, rớt giá, không thể để thương nhân nước ngoài ép giá rẻ bèo, mà Bộ Công thương nên có chiến lược lâu dài, giúp các mặt hàng hoa quả tươi như vụ vải và xoài năm nay được chế biến thành hoa quả khô, nhằm thúc đẩy sản xuất hàng Việt ngay từ gốc.
 
Bên cạnh đó, cũng phải tạo điều kiện, cho các xưởng sản xuất vay vốn để nâng cấp chất lượng sản phẩm, nhà xưởng, đảm bảo vệ sinh ATTP, nguyên liệu đầu vào đảm bảo… thì họ mới có đủ giấy chứng nhận khi xuất hàng bán đi khắp nơi. Còn tiểu thương chợ Đồng Xuân cũng chỉ là đầu mối trung chuyển bán hàng, bên bán không có giấy chứng nhận nguồn gốc thì tiểu thương cũng chịu, nhưng lại luôn lâm vào cảnh nay phạt, mai bắt vì dù bán hàng Việt nhưng không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
 
Đồng quan điểm trên, ông Phong kinh doanh hàng lưu niệm khẳng định, các tiểu thương ở chợ rất mong muốn được bán hàng Việt vì sẽ mua được hàng gốc, không phải qua trung gian ăn phần trăm khiến giá cả đội lên như các mặt hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, muốn làm được điều này, ông Phong đề nghị hàng tháng nên có một ngày cố định tổ chức giới thiệu sản phẩm đến tiểu thương và coi đây như sàn giao dịch ký kết biên bản ghi nhớ giữa tiểu thương và doanh nghiệp nếu thấy ưng hàng của nhau.
 
Ngoài ra, theo bác Đặng Thị Dung, tổ trưởng ngành hàng giày dép cho hay, đã có 3 cuộc họp về vấn đề đưa hàng Việt vào chợ nhưng cho đến nay, mọi việc vẫn chưa tiến triển là bao. Trong khi đó, chợ Đồng Xuân nằm trong khu phố cổ, hàng ngày có rất nhiều khách du lịch ghé thăm, họ rất muốn mua hàng Việt làm quà, nhưng mẫu mã xấu, giá không rẻ… khiến chính người bán hàng cũng sốt ruột khi bỏ trống một kênh bán hàng Việt hữu hiệu bởi nhiều nguyên nhân.
 
Trong đó, có việc bán hàng khá cứng nhắc của các doanh nghiệp Việt như chỉ xuất kho bán hàng trăm đôi dép, trong khi quầy kệ ở đây nhỏ hẹp chỉ vài mét vuông, không có kho chứa. Nhà của các tiểu thương tại đây cũng chỉ loanh quanh khu phố cổ chật chội thì cũng không thể chứa nổi số lượng hàng lớn đến vậy. Cho nên sức họ chỉ kham được vài chục đôi giày dép trong một lần gọi hàng nhưng với sự cứng nhắc trên khiến không ít tiểu thương chán nản lại phải “kết bạn” với hàng Tàu để có sản phẩm buôn bán. Đó là chưa kể việc các doanh ngiệp luôn muốn thay toán đứt đoạn sản phẩm, trong khi tiểu thương tại đây có truyền thống buôn bán theo phương thức bán xong hàng mới thanh toán tiền, thậm chí có khi xuất –nhập hàng với số tiền từ vài chục triệu đến vài trăm triệu nhưng nếu đã là khách quen thì “vô tư” cho nợ, nhưng đến cuối năm bao giờ các hộ kinh doanh cũng trả tiền hàng đầy đủ, không thiếu một xu. Vì thế, chuyện đồi thanh toán ngay của doanh nghiệp lại đang gây khó cho tiểu thương.
 
Với những nguyên nhân trên, dù các tiểu thương rất tha thiết được bán hàng Việt bởi không phải vất vả chứng minh nguồn gốc, nhưng nhiều khi cũng gặp khó. Bên cạnh đó, bác Dung còn kiến nghị về vấn đề giá cả, bởi nếu DN bán cho các siêu thị lớn với giá (giả dụ) 50 đồng thì cũng nên giao hàng cho tiêu thương trong chợ với giá 47-48 đồng thôi, bởi nếu giá tại siêu thị và chợ ngang bằng nhau thì tiểu thương khó cạnh tranhh nổi vì làm ăn nhỏ lẻ và thậm chí niều khi không yên ổn làm ăn khi nay đoàn kiểm tra nọ, mai đoàn thanh tra kia, sẩy ra là bị phạt…
 
Doanh nghiệp cũng có nhiều bức xúc
 
Sau khi lắng nghe ý kiến của các tiểu thương tại chợ, ông Nguyễn Tấn Đức, chủ tịch hội da giày Phú Yên cũng đã có những giãi bày để doanh nghiệp hiểu khó khăn của họ. Ông cho biết năng lực của hội da giày Phú Yên có thể sản xuất 6 triệu đôi/năm, khoảng 100 – 1000 đôi/ngày. Thậm chí, cơ chế sản xuất thoáng do là sự tập hợp của 500 cơ sở sản xuất nhỏ lẻ nên cũng có thể đáp ứng đơn hàng vài đôi. Tuy nhiên, ông phải nói thật là các mẫu mã mới của hội da giày chỉ hay ưu tiên đưa vào siêu thị, do ở đó có phương thức kinh doanh phù hợp hơn, còn các mẫu mã đưa ra chợ truyền thống chỉ là những sản phẩm đã có mặt trên thị trường được 5-6 tháng. Sở dĩ hàng Việt vào chợ truyền thống chậm cũng vì những lý do tương tự như các tiểu thương đã nêu, nhưng điều này nhiều khi phụ thuộc vào Bộ Công thương khi chưa có cơ chế riêng, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất nhỏ lẻ, làm ra hàng Việt đi bán các chợ. Trong khi, cứ có bất cứ sự vụ gì xảy ra, các đoàn kiểm tra lại toàn lôi cơ chế hoạt động của các DN lớn ra áp cho các cơ sở sản xuất nhỏ để… phạt.
 
Cùng bức xúc với ông Đức, ông Lâm Tuệ, giám đốc công ty sản xuất giày da Lâm Tuệ cũng bày tỏ những điều bất cập trong cơ chế quản lý, dẫn đến hàng Việt bị hạn chế, khó tiếp cận người tiêu dùng ngay từ khâu sản xuất. Theo ông Tuệ cho hay, hiện các nguyên liệu trên thị trường có đến 80% là hàng hóa không có nguồn gốc xuất xứ, thậm chí khi mua hàng, cũng không biết sản phẩm có được bảo hộ độc quyền hay không, vì thế, nếu doanh nghiệp đã mua số lượng lớn, đưa vào sản xuất ra sản phẩm rồi mới bị phạt hay bị kiện vì trong sản phẩm có thành phần hàng nhái cũng khiến DN trở tay không kịp. Điều đó khiến giá thành và chuyện ứ đọng vốn lâu cũng là điều khó cho DN.
 
Với ngần ấy khó khăn, việc kết nối doanh nghiệp với tiểu thương chợ truyền thống chưa nhuần nhuyễn, chặt chẽ. Nhưng theo đánh giá của ông Đỗ Xuân Thủy, TGĐ công ty CP Đồng Xuân thì hiện chợ có hơn 2000 hộ kinh doanh, theo ghi nhận thời gian vừa qua thì mặt hàng quần áo trước đây hàng Tàu chiếm 80-90%, nay giảm xuống còn 35-40%, hàng Việt đã tăng lên 60%. Sản phẩm giày dép Việt cũng đang chiếm 70%, hàng Trung Quốc chỉ còn 30%, chủ yếu là hàng tồn từ các năm trước.
 
Tuy nhiên, giữa những bức xúc của cả doanh nghiệp lẫn tiểu thương thì có một ngành hàng hóa mỹ phẩm do Unilever Việt Nam tự tạo kênh phân phối tại các chợ có vẻ như không gặp vấn đề gì. Bởi doanh nghiệp này đã cử hẳn một người đại diện ngành hàng có mặt toàn thời gian tại chợ để điều phối và giải đáp các vấn đề khó khăn trong quá trình đưa hàng Việt ra sạp, chợ truyền thống. Thậm chí, định kỳ, Unilever Việt Nam còn tổ chức những buổi giới thiệu sản phẩm, hoạt náo tại trung tâm chợ để giúp người tiêu dùng biết đến sản phẩm nhiều hơn, qua đó, trực tiếp giúp tiểu thương bán sản phẩm tại sạp của mình.
 
Việc đưa hàng Việt vào kênh phân phối chợ truyền thống thực chất không quá khó khi cả hai bên đều muốn gắn kết với nhau. Trước đây, nhiều DN chỉ thích mua đứt bán đoạn, xuất được nhiều đơn hàng lớn mới thúc đẩy sản xuất, còn bán lẻ tại chợ chỉ toàn lặt vặt, thu tiền lâu nên nhiều DN thấy nản. Tuy nhiên, sau khi có sự thay đổi thị trường, hàng xuất không còn suôn sẻ trong khi thị trường Việt lại bị bỏ ngỏ, nhiều DN cũng đã kiên trì và bền bỉ đưa hàng vào chợ truyền thống, có những khó khăn bước đầu nhưng nếu mọi sự đã thông suốt, chỉ tính tiêng một chợ đầu mối như Đồng Xuân, một ngày xuất bán từ 10 – 20 tấn hàng, là một số lượng hàng hóa không nhỏ, đủ để các DN phải có những chiến lược lâu dài cho vấn đề đưa hàng Việt vào chợ truyền thống.
 
    
 
 
Thuận Thục(songmoi.vn)
Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu