Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
Thương mại điện tử ở Đông Nam Á: Một thị trường đầy thách thức
Ngày đăng: 12/03/2015

Có rất nhiều thách thức đối với sự phát triển của thương mại điện tử trong khu vực Đông Nam Á, nhưng điều đó không đủ để ngăn cản các nhà bán lẻ tiếp tục đầu tư vào khu vực này.

 

Ảnh: AFP
 
 
Nhiều người đã quá quen thuộc với sự bùng nổ của thương mại trực tuyến ở Mỹ và châu Âu với những Amazon, eBay, và Ocado - chỉ một vài lần nhấn nút là số tiền trong thẻ tín dụng có thể “hết veo”. Nhưng tất cả những công ty này đều hoạt động từ các nước có cơ sở hạ tầng tuyệt vời, nơi hàng hóa được đảm bảo vận chuyện đến nơi không bị hư hại, và rất nhanh chóng cùng hệ thống thẻ tín dụng dùng thuận tay như thể tiền mặt vậy.
 
Câu chuyện lại không đơn giản như vậy ở Đông Nam Á. Chỉ có 1% người tiêu dùng ở Đông Nam Á có tài khoản trực tuyến, trong khi ở một đất nước khác có dân số chỉ bằng một nửa, chính là nước Mỹ, thì tỷ lệ này lại là 10%. Nhưng lượng sử dụng smartphone tăng với tốc độ chóng mặt và sự phát triển của tầng lớp trung lưu đang mở ra những cơ hội mới. Theo ước tính của công ty tư vấn Frost & Sullivan, đến năm 2018, khu vực Đông Nam Á có thể nhân con số trên thêm 5 lần.
 
Kể từ khi ra mắt vào năm 2012, Lazada đã tấn công 6 nước Đông Nam Á, nơi những gã khổng lồ như Amazon của Mỹ, Alibaba của Trung Quốc hay Rakuten của Nhật Bản chưa thể làm mưa làm gió. Nhưng có lẽ chẳng bao lâu nữa, những doanh nghiệp thương mại trực tuyến non trẻ như Lazada sẽ phải chiến đấu khốc liệt để bảo vệ lãnh địa của mình.
 
Lazada do một công ty Đức có tên là Rocket Internet lập nên, được thiết kế để tấn công vào các thị trường mới nổi. Ngoài Rocket với 24% cổ phần, Lazada còn nhận được 600 triệu USD từ những nhà bán lẻ lớn như Tesco của Anh và Temasek của Singapore.  Với giá trị thị trường 1,3 tỷ USD, Lazada trở thành một trong những địa chỉ khá quen mắt của những cư dân mua sắm trực tuyến ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, với báo cáo tài chính gần nhất có thể có được, trong nửa đầu  năm 2014, hóa ra Lazada lại đang lỗ trước thuế 50 triệu USD, với tổng doanh thu chỉ đạt 60 triệu USD.
 
Được điều hành bởi những nhà đầu tư trẻ người Đức, Lazada bị chỉ trích là sản phẩm sao chép đơn giản của Amazon. Do đó, cửa hàng trực tuyến này hướng đến những nước như Thái Lan, Indonesia, Philippines hay Việt Nam - những nơi bị các ông chủ của Lazada đánh giá là có độ “tinh tế” không cao lắm. Tiếp thị trực tuyến ở Mỹ hay châu Âu thì phức tạp hơn nhiều, bởi người tiêu dùng rất “thông minh”, rất chịu khó sử dụng nhiều công cụ tra cứu, xác định rõ họ cần gì, và đặc biệt, có cơ quan tiêu dùng đủ mạnh để bảo vệ họ. Còn người dân Đông Nam Á thì tùy tiện hơn. Người ta có thể rất khó tính, xét nét từng sản phẩm ở cửa hàng, nhưng rất dễ thỏa hiệp trong môi trường “ảo” và hay chạy theo trào lưu một cách thiếu suy xét.
 
Đến nay, thách thức lớn nhất ở những thị trường mới nổi là thanh toán và giao hàng. Chưa đến 10% người dân ở Đông Nam Á có thẻ tín dụng, và phần đông vẫn tỏ ra e dè trước việc mua hàng trực tuyến, chủ yếu lo sợ sự gian lận do hệ thống quản lý đứt gãy, thiếu thông suốt và hay thay đổi. Vì vậy, rất đông khách hàng đặt hàng giao tận nhà, nhưng thanh toán bằng tiền mặt với người vận chuyển sau khi nhận được sản phẩm chứ không thông qua một tài khoản trực tuyến nào cả. Với những khách hàng trong nội thành, việc vận chuyển tương đối dễ dàng khi các cửa hàng nhìn chung đều có đội ngũ nhân viên giao hàng. Nhưng với khách hàng liên tỉnh, dịch vụ bưu chính thường bị phàn nàn là chậm chạp và thiếu tin cậy, đặc biệt ở những quốc gia toàn đảo như Indonesia và Philippines.
 
Trong thế giới thương mại điện tử, Đông Nam Á là một thị trường hoang sơ, chưa có quá nhiều nhà cung ứng cũng như chưa có nhiều người mua. Nhưng tốc độ phát triển chóng mặt của thị trường này đã khiến nhiều nhà bán lẻ không thể đứng yên. Ngày 25/2, Tập đoàn Lippo Group của Indonesia đã tung ra cửa hàng trực tuyến MatahariMall với vốn đầu tư 500 triệu USD. Công ty kỳ vọng trong vòng 2-3 năm tới, cửa hàng “ảo” này có thể mang về 1 tỷ USD cho tập đoàn.
 
Các nhà cung cấp ứng dụng tin nhắn miễn phí cũng không đứng ngoài cuộc. Hồi tháng 2 vừa qua, Line - ứng dụng tin nhắn nổi tiếng thuộc sở hữu của Naver (Hàn Quốc) - đã bắt đầu bán hàng tạp hóa ở Thái Lan. Tháng 10 năm ngoái, Softbank - tập đoàn viễn thông khổng lồ của Nhật Bản - và nhà đầu tư Mỹ Sequoia Capital đã đầu 100 triệu USD vào Tokopedia - được coi là eBay phiên bản Indonesia.
 
Nhưng đó đều là những tay chơi mới trên thị trường trực tuyến. Đáng lo ngại nhất với những công ty kiểu như Lazada lại là các tay chơi toàn cầu. Amazon đã bắt đầu giao hàng miễn phí cho người mua hàng Đông Nam Á - những người không ngại chờ đợi để có được một sản phẩm đến từ Mỹ. Tháng trước, Alibaba đã đổ bộ vào Indonesia với Aliexpress và hồi tháng 5/2014, công ty này đã thu mua 10% cổ phần của dịch vụ bưu điện nhà nước Singpost của Singapore, báo hiệu một cuộc tấn công mới vào quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất khu vực này.
 
Lazada làm gì trước sự cạnh tranh đáng ngại này? Công ty có chiến lược mở rộng mới những quan hệ với các nhà sản xuất ở Trung Quốc để cạnh tranh với những sản phẩm giá rẻ của Alibaba.
 
Với một thị trường còn sơ khai, Đông Nam Á vẫn đủ chỗ cho các nhà bán lẻ nhảy vào và cùng tồn tại. Nhưng để đến khi hình thành được bức tranh bán lẻ trực tuyến rõ nét, các công ty sẽ phải trải qua “một cuộc tắm máu” - Paul Srivorakul của aCommerce - công ty xử lý các đơn hàng trực tuyến – đánh giá tình hình. Tuy nhiên, nếu các nhà bán lẻ đã có thể tồn tại được ở đây thì kết quả thu được cũng rất tuyệt vời.
 
Lục Kiếm
Theo Economist
Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu