Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
4 xu hướng tiêu dùng sẽ định hình lại thị trường bán lẻ Việt Nam
Ngày đăng: 02/06/2015

Điểm chung lớn nhất giữa trung tâm thương mại “xác sống” hay những cửa hàng đông người ra vào nằm ở chỗ: chúng đều là kết quả của xu hướng tiêu dùng và khả năng nắm bắt thông tin cũng như biến thông tin thành hành động của nhà bán lẻ. Tại cuộc toạ đàm “Chuỗi cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini tại Việt Nam: Sự bùng nổ và thách thức” do Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt nam tổ chức diễn ra vào sáng 29/5, bà Nguyễn Hương Quỳnh - Giám đốc cấp cao bộ phận dịch vụ đo lường bán lẻ công ty Nielsen Việt Nam - đã đưa ra 4 xu hướng tiêu dùng chính đang dần thay đổi bộ mặt bán lẻ của Việt Nam hiện nay.

 
 
Có khả năng chi tiêu nhiều hơn trong mua sắm
 
Thời gian qua, việc chỉ số CPI tăng thấp, có tháng thậm chí giảm, cùng với nhiều hoạt động kích cầu của Chính phủ đã cho thấy sức mua của người Việt Nam đang yếu. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ không phải người tiêu dùng không có khả năng mua, mà là không sẵn sàng mua. Theo báo cáo của Nielsen, Việt Nam thuộc nhóm các nước tiết kiệm nhất thế giới với tỷ lệ cao nhất khu vực Đông Nam Á – 78%. Song bên cạnh việc dành một phần thu nhập cho tiết kiệm, thì 44% và 40% những người được khảo sát còn muốn dành một phần tiền kiếm được vào du lịch, nghỉ dưỡng và các sản phẩm công nghệ mới. Đặc biệt, trong khi du lịch Việt Nam khốn đốn với lượng khách quốc tế sụt giảm nghiêm trọng, khách nội địa tăng trưởng không bền vững thì ngày càng nhiều khách Việt Nam đi du lịch nước ngoài với tăng trưởng đều đặn mỗi năm 10%.
 
Theo báo cáo của Nielsen, sự suy giảm của sức mua sẽ được thay đổi trong tương lai nhờ sự phát triển của tầng lớp trung lưu. Ước tính, tầng lớp trung lưu tại Việt Nam sẽ tăng gấp đôi trong năm 2020, từ 12 triệu người năm 2014 lên 33 triệu người năm 2020. Mỗi tháng, tỷ lệ chi tiêu tăng 3,4% (2012 so với 2010) và có đến 73% người tiêu dùng sẵn sàng chi trả để có chất lượng dịch vụ/sản phẩm cao.
 
Như vậy, không phải người Việt Nam không có khả năng mua sắm, mà là sản phẩm/dịch vụ trong nước chưa kích thích được người tiêu dùng bỏ tiền ra. Khi khả năng chi tiêu tăng lên, quyền lực của người tiêu dùng cũng gia tăng, và đòi hỏi ngày càng cao: sản phẩm/dịch vụ tốt hơn, đa dạng hơn, mới mẻ hơn nhưng giá cả phải tương xứng. Nhưng rõ ràng, hàng Việt Nam chưa thuyết phục được chính người Việt Nam bỏ đi tâm lý “sính ngoại” khi còn để nhiều “cái bẫy” rình rập.
 
Mua sắm cho nhu cầu bản thân
 
 
Nếu trước đây hỏi người Việt Nam “Anh/Chị mua sắm cho ai?” thì câu trả lời thường là: “Tôi mua sắm cho gia đình tôi”; “Tôi mua sắm cho các con tôi”… Nhưng bây giờ, cũng câu hỏi đó,  họ không chỉ mua sắm cho gia đình nữa, mà là nhu cầu mua sắm cá nhân đang ngày càng gia tăng. Điều này một phần đến từ quy mô hộ gia đình đang nhỏ lại. Năm 2000, tỷ lệ số người trung bình trên một hộ gia đình là 4,4 khi có hai, ba, thậm chí bốn thế hệ cùng chung sống. Song đến năm 2015, tỷ lệ này ước tính chỉ còn 3,8, với sự gia tăng đáng kể các gia đình chỉ có hai thế hệ, một thế hệ, thậm chí độc thân đang ngày càng tăng.
 
Bên cạnh đó, một quan điểm mới đang hình thành rõ nét ở khu vực thành thị. Trước kia, chúng ta luôn chi tiêu tiết kiệm với ba mục đích chính: đề phòng sự cố bất ngờ, chi tiêu về già và để lại cho con cái. Mục đích thứ hai thường mờ nhạt hơn do con cái vốn được coi là của để dành của cha mẹ. Nhưng ngày nay, quan điểm đã thay đổi theo sự xâm nhập của văn hóa lối sống bên ngoài: càng cao tuổi, người tiêu dùng càng tích lũy được nhiều tiền (nếu hồi trẻ họ không phải là một tay phung phí), dưới sự tác động của tâm lý “hồi xuân”, họ chi tiêu mạnh mẽ cho các hoạt động du lịch nghỉ dưỡng và hàng mỹ phẩm.
 
Không ngừng “di chuyển”
 
 
Người tiêu dùng thích mua sắm, nhưng họ đang ngày càng bận rộn, quỹ thời gian càng ngày càng eo hẹp lại, và họ không ngừng di chuyển. Do đó, họ muốn những sản phẩm/dịch vụ tiện ích nhất, nhanh nhất, có thể sử dụng ngay lập tức. Cùng với mối quan tâm đặc biệt đến sức khỏe (39% xem sức khỏe là mối quan tâm hàng đầu), điều này sẽ đặt ra bài toán cho ngành bán lẻ thực phẩm: đồ ăn nhẹ có thể dùng ngay mà vẫn lành mạnh. Xu hướng này đang được các đại gia fastfood, chẳng hạn McDonald’s, thúc đẩy nhằm cải thiện hình ảnh của mình sau hàng loạt cáo buộc liên quan đến bệnh béo phì, thừa cân. Sự thành công của Whole Foods trên đất Mỹ với danh hiệu “Cửa hàng thực phẩm lành mạnh nhất nước Mỹ” hay chiến lược đồ ăn vặt lành mạnh của 7-Eleven càng cho thấy dù là siêu thị, đại siêu thị hay những cửa hàng tiện ích nhỏ lẻ đều không thể né tránh khỏi xu hướng này.
 
Nhu cầu được kết nối với thế giới
 
 
Người tiêu dùng Việt Nam kết nối với trào lưu thế giới ngày càng nhanh và nhiều. Với thời gian “sống ảo” trung bình vào khoảng 15,5 tiếng/tuần, người tiêu dùng giờ đây đã có thể cập nhật rất nhanh chóng xu hướng đang diễn ra trên thế giới, và không muốn mình trở thành kẻ lạc hậu. Họ sẽ không ngồi chờ chương trình thời sự 19h hàng ngày để biết được thế giới đang có gì diễn ra. Vài năm trước, tin nhắn SMS, cuộc gọi điện trực tiếp hay email là những phương thức liên lạc phổ biến có thể lựa chọn, nhưng ngày nay, người tiêu dùng đã có thêm nhiều công cụ phổ thông mới như MMS, ứng dụng nhắn tin, blog, mạng xã hội.
 
Với nhận định về 4 xu hướng thay đổi này, ngành bán lẻ của Việt Nam sẽ phải có những bước chuyển mình để đáp ứng phù hợp với một tâm lý tiêu dùng mới.
 
 
 
Lục Kiếm (songmoi.vn)
Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu