Tin tức - Sự kiện / Nhận định/Ý kiến chuyên gia
Cần “tinh” hơn trong chiến lược hỗ trợ hàng nội
Ngày đăng: 26/08/2015

Tham gia hàng loạt Hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam vui mừng khi nhận được nhiều ưu đãi thuế quan, nhưng kèm với đó là các điều khoản cam kết ngặt nghèo cấm chính phủ hỗ trợ, bảo hộ cho một số ngành hàng. Làm sao để doanh nghiệp (DN) Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong khi các DN nước ngoài với tiềm lực tài chính mạnh, kinh nghiệm lâu năm sẵn sàng “nuốt chửng thị trường nội địa” bất kỳ lúc nào.

 



Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã ký kết 9 Hiệp định thương mại tự do (FTA) và đang đàm phán một loạt các FTA thế hệ mới quan trọng như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), FTA Việt Nam - EU... Các FTA này đang mở ra nhiều cơ hội mới cho các ngành kinh tế, đặc biệt là cơ hội xuất khẩu với thuế quan ưu đãi và thu hút đầu tư nước ngoài từ các nước đối tác. Tuy nhiên, bên cạnh việc mở ra các lợi ích từ tự do thương mại, các FTA cũng sẽ hạn chế quyền, thậm chí là cấm chính phủ được thực hiện các chính sách nhất định để hỗ trợ các ngành sản xuất trong nước phát triển. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp và đáng kể tới tương lai của các ngành kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO (VCCI) - cho biết “Hiện Việt Nam đang hỗ trợ ngược, dành nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) hơn các DN trong nước. Một khi biện pháp hỗ trợ các ngành ít đi thì cần phải “tinh” hơn, chứ chưa nói đến các biện pháp “tinh vi” như nhiều nước đang áp dụng và Việt Nam cần sử dụng hiệu quả hơn”.

Thủy sản là một trong những thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam. Thủy sản được xác định là kinh tế mũi nhọn của quốc gia khi xuất khẩu chiếm 5-6% tổng kinh ngạch xuất khẩu của VN. Theo ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) - kể từ khi Việt Nam ký kết các FTA, ngoài các chính sách hỗ trợ thủy sản thì có không ít các quy định “thòng” thêm gây khó cho doanh nghiệp. Giá thành sản xuất là vấn đề cốt lõi gây ảnh hưởng không ít đến năng lực cạnh tranh của thủy sản Việt Nam. Một nghịch lý đang tồn tại là giá thành tôm nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu thì giá thậm chí còn rẻ hơn giá tôm mua ở Việt Nam. Các chính sách hỗ trợ cần hướng tới để giúp các doanh nghiệp giảm giá thành sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh.

Thứ hai, nếu thủy sản Việt Nam muốn tiếp cận với sân chơi lớn thì không thể chỉ dùng toàn bộ sản phẩm trong nước để sản xuất. Ông Nam cho biết “Nhiều người đặt câu hỏi, vì sao Việt Nam có nhiều tôm cá như vậy mà vẫn phải nhập khẩu nguyên liệu?”. Thực tế trong 10 năm qua, 80% thủy sản nhập khẩu để phục vụ sản xuất xuất khẩu. Nếu Việt Nam muốn duy trì năng lực cạnh tranh và khả năng cung cấp thủy sản đều đặn với số lượng lớn thì cần có chính sách hỗ trợ ngành thủy sản.

Ở Việt Nam hiện nay, các chính sách hỗ trợ các ngành cũng chưa đạt được nhiều hiệu quả. Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam - chúng ta có chính sách khuyến công-nông-ngư nghiệp nhưng chưa có chính sách khuyến thương, đó là một trong những nguyên nhân khiến cho nông sản cứ được mùa rớt giá, không bán được hàng, khiến cho có doanh nghiệp phải phá sản. “Trong không gian của các FTA tới, ngành bán lẻ cần được hỗ trợ tương xứng hơn nữa” - bà Đinh Thị Mỹ Loan kiến nghị.

Ông Huỳnh Văn Hạnh - Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM - cho biết, không nhận được nhiều chính sách hỗ trợ từ Nhà nước. “Chỉ có chương trình xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương tổ chức hằng năm cho khoảng 12 DN xuất khẩu đi Mỹ triển lãm đồ gỗ tại Hight Point hoặc Las Vegas. Chương trình dù nhỏ nhưng hiệu quả, có điều năm nay bị cắt rồi”.

Với những FTA sắp tới đang đàm phán giai đoạn cuối như TPP hay FTA - EU là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với phạm vi cam kết rất rộng, đồng nghĩa với việc không gian chính sách hỗ trợ cho các ngành sẽ hẹp đi. Hội nhập là con đường tất yếu để tạo ra sức ép buộc Nhà nước và DN đổi mới. Chỉ có điều, bài toán khó đang đặt trên vai các nhà quản lý là làm sao để có những chính sách hỗ trợ thiết thực cho các DN nội địa nhưng vẫn không vi phạm quy định WTO và FTA.

Lan Hương (Lao Động online)

Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu