Tin tức - Sự kiện / Gương mặt Doanh nhân
Ai đã góp phần tạo ra cuộc đại cách mạng cho ngành bán lẻ Nhật?
Ngày đăng: 11/12/2015

Toshifumi Suzuki là người đã đưa mô hình cửa hàng tiện lợi vào Nhật cũng như góp phần quan trọng thay đổi cục diện ngành bán lẻ Nhật vốn từng hoạt động rất thiếu hiệu quả.

 

 

 

Ai đã góp phần tạo ra cuộc đại cách mạng cho ngành bán lẻ Nhật? (P.1)

 

 

Trong 41 năm qua, Toshifumi Suzuki đã mở rộng chuỗi cửa hàng tiện ích 7&11 lên gần 57 nghìn cửa hàng trên khắp thế giới, số lượng cao hơn tất cả các đối thủ cạnh tranh. Nay ở độ tuổi 82 ông cho biết ông vẫn chưa có ý định nghỉ hưu bởi cho rằng ông vẫn còn quá nhiều việc để làm.

Mục tiêu lớn nhất của Suzuki lúc này là đổi mới cách bán hàng và mở rộng thị phần tại Mỹ, nơi thương hiệu 7&11 đã được khai sinh 86 năm trước đây khi ông chủ một cửa hàng kem quyết định bán thêm cả trứng, bánh mì và sữa.

Suzuki được coi như một trong những người có công đầu đã tạo ra cuộc cách mạng thay đổi cục diện ngành bán lẻ Nhật vốn từng được coi như rất thiếu hiệu quả. Ông là người đầu tiên đưa mô hình kinh doanh nhượng quyền “franchising” vào Nhật năm 1974, hay nói cách khác ông chính là người đã sáng lập ra mô hình 7&11 của riêng nước Nhật.

Từ năm 1974 cho đến nay, số lượng cửa hàng tiện lợi 7&11 tại Nhật đã chạm mức 17.800 cửa hàng, tức là mỗi năm trung bình 41 cửa hàng 7&11 mới được mở ra, rất nhiều trong số này hoạt động 24/24. Năm 1991, khi chủ thương hiệu 7&11 chuẩn bị nộp hồ sơ xin phá sản, Suzuki đã quyết định mua lại và vực dậy công việc kinh doanh của hãng trên phạm vi toàn cầu.

Cũng trong khoảng thời gian 41 năm trên, Suzuki đã giúp cho 7&11 vươn ra thị trường của 16 nước trên thế giới với gần 57 nghìn cửa hàng ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên đáng tiếc ngay chính tại thị trường Mỹ tăng trưởng của 7&11 đang thu hẹp lại.

Nếu như đến năm 2013, 7&11 có khoảng 8.500 cửa hàng tại Mỹ thì đến hiện tại con số này chỉ còn lại hơn 8.000. Với bản chất không phải người dễ bỏ cuộc, ông Suzuki khẳng định sẽ tiếp tục cải thiện chất lượng quản lý để có thể nâng tổng số cửa hàng lên con số 30 nghìn.

Kết quả thống kê ở thời điểm cuối năm 2013 cho thấy tổng số 15.218 cửa hàng 7&11 tại Nhật có doanh thu 8.000USD/ngày trong khi đó con số này tại Mỹ chỉ ở mức 5.000USD/ngày.

Nếu tính theo tỷ suất lợi nhuận hoạt động 7&11 còn kiếm được nhiều tiền hơn cả Wal-Mart hay Carrefour. Ví dụ như năm tài khóa 2013, tỷ suất lợi nhuận hoạt động của 7&11 đạt 7,13% trong khi đó con số này tại Wal-Mart đạt 5,93% còn Carrefour chỉ đạt 2,79%. Tăng trưởng lợi nhuận của 7&11 khá đều đặn qua các năm, đến năm 2013 đã lập kỷ lục cao chưa từng có.

 

Dám làm những điều chưa ai nghĩ đến

Ông Toshifumi Suzuki sinh năm 1932 tại tỉnh Nagano, phía Tây Bắc Tokyo. Sau khi học hết phổ thông ông đã chuyển lên thành phố để học đại học. Ông hoàn thành chương trình cử nhân ngành kinh tế và thương mại năm 1956 tại đại học Chuo vào năm 1956. Trong quá trình học ông rất năng nổ trong các hoạt động tập thể, ông từng là một lãnh đạo sinh viên rất năng nổ.

Giống như bao nhiêu thanh niên Nhật khác, ông đã từng nghĩ mình sẽ trở thành một nhân viên văn phòng ngày ngày xách cặp đi làm, cống hiến cuộc đời mình cho chỉ một công ty duy nhất. Thế nhưng số phận đã đưa đẩy ông đến một cuộc gặp gỡ tình cờ với Masatoshi Ito, người được coi như “huyền thoại” ngành bán lẻ của Nhật, người đang nắm trong tay công ty Ito-Yokado và đang có ý tưởng sẽ bán chung các sản phẩm tiện dụng như ô, tạp chí, bút, đồ dùng học tập cùng một chỗ với đồ ăn.

“Thiên thời địa lợi nhân hòa”, thành công của Toshifumi Suzuki cũng được hỗ trợ khá nhiều từ môi trường pháp lý của Nhật khi đó. Thập niên 1970 tại Nhật có một số quy định mới được đưa ra đối với ngành bán lẻ, theo đó, các rào cản pháp lý đối với việc mở các đại siêu thị trở nên rất ngặt nghèo. Lựa chọn duy nhất khi đó đối với các nhà kinh doanh chỉ có thể là mở siêu thị nhỏ. Cùng thời điểm đó, Suzuki cũng đang “đau đáu” với suy nghĩ làm sao để tiếp tục phát triển mảng bán lẻ.

Công việc quản lý công ty Ito-Yokado của Suzuki khi đó đã tạo điều kiện cho ông đến Mỹ nhiều lần. Sau các chuyến đến Mỹ đó, ông đã nhìn thấy tiềm năng của việc phát triển hệ thống cửa hàng tiện lợi tại Nhật, đặc biệt là với thương hiệu 7&11. Và ông đã quyết tâm theo đuổi mục tiêu phát triển mô hình này tại Nhật từ thời điểm những năm 1970.

Thói quen sinh hoạt và tiêu dùng của người Nhật cũng tạo ra môi trường phát triển thuận lợi cho mô hình cửa hàng tiện lợi. Tại các thành phố lớn đất chật người đông, nhà của người Nhật thường rất nhỏ, tủ lạnh cũng nhỏ chính vì vậy nó không chứa được nhiều thức ăn.

Hơn nữa ngay cả nếu họ mua nhiều thức ăn, họ cũng gặp rất nhiều khó khăn khi mang về nhà bởi đường sá cũng như các nhà ga bến tàu rất đông đúc. Nhiều người Nhật vì vậy có thói quen mua đồ ăn vài lần trong ngày và mỗi lần chỉ mua rất ít. Họ quan tâm đến độ tươi ngon của sản phẩm hơn tất cả.

Những siêu thị, cửa hàng nhỏ của Nhật khi đó hoạt động rất thiếu hiệu quả, hàng hóa không được bảo quản tốt, thiếu các mặt hàng phục vụ cho nhu cầu căn bản và nằm ở những vị trí rất không thuận lợi cho người tiêu dùng. Với những gì được trải nghiệm ở Mỹ, Suzuki cho rằng kinh nghiệm quản lý và điều hành của Southland (công ty mẹ của 7&11) sẽ có thể giúp giải quyết vấn đề trên cho Nhật. Ông mất rất nhiều công để thuyết phục ban điều hành công ty Ito-Yokado chấp nhận ý tưởng mua thương hiệu 7&11 đưa vào phát triển ở Nhật.

Về phía công ty Southland, Suzuki cũng phải dành nhiều thời gian công sức để đưa ra lý do thuyết phục Southland nhượng quyền thương hiệu 7&11 cho ông. Đứng trước một người đàn ông “da vàng mũi tẹt” chưa có mấy tên tuổi trong ngành bán lẻ Nhật, Southland có rất nhiều ngờ vực.

Thế nhưng bằng sự quyết tâm của mình, Suzuki đã khiến Southland thay đổi quan điểm. Tháng 11/1973, Southland đặt bút ký vào thỏa thuận nhượng quyền kinh doanh thương hiệu 7&11 cho công ty Ito-Yokado, đổi lại họ nhận được 0,6% tổng lợi nhuận cũng như lời cam kết rằng Suzuki sẽ phát triển được 1.200 cửa hàng tiện lợi 7&11 trong 8 năm.

Nhận thấy rằng mình đã chơi một canh bạc lớn chưa từng có, Ito và Suzuki đã lập riêng là một công ty kinh doanh có tên 7&11 Nhật, ông Suzuki giữ vị trí chủ tịch và tuyển nhân viên mới từ bên ngoài, độc lập với bộ phận bán lẻ hiện có của công ty.

Công ty này giữ nguyên hai tôn chỉ hoạt động của công ty Southland: không chạy đua giá thấp với các siêu thị gần đó và luôn minh bạch toàn bộ số liệu kế toán đối với Southland để giữ được niềm tin của họ.

Người sáng lập 7&11 Nhật và nguyên lý làm dịch vụ cực khắt khe để hoàn hảo.

 

Ai đã góp phần tạo ra cuộc đại cách mạng cho ngành bán lẻ Nhật? (P.2)

 

 

Cho đến thời điểm hiện tại, chưa một doanh nghiệp Nhật nào giữ được văn hóa làm việc đối thoại nhiều như 7&11, bất kỳ một khiếm khuyết nào trong cung cấp dịch vụ cũng sẽ được phát hiện và chỉnh sửa nhanh chóng.

Từ con số 0 tròn trĩnh vào năm 1974 đến con số gần 18 nghìn cửa hàng tiện lợi 7&11 tại Nhật như hiện nay, Masatoshi Ito và Toshifumi Suzuki đã mất rất nhiều nỗ lực và phải đảm bảo rất nhiều nguyên tắc kinh doanh chặt chẽ.

Khi đưa 7&11 vào Nhật, hai doanh nhân chủ trương giữ nguyên hai tôn chỉ hoạt động của công ty Southland: không chạy đua giá thấp với các siêu thị gần đó và luôn minh bạch toàn bộ số liệu kế toán đối với Southland để giữ được niềm tin của họ.

 

Công nghệ sẽ giúp hoàn thiện chất lượng dịch vụ

Khi đưa hệ thống 7&11 vào hoạt động, Suzuki đồng thời mua cả hệ thống thanh toán công nghệ cao của Southland. Hệ thống công nghệ Mỹ đi kèm với các dịch vụ cập nhật phiên bản phần mềm mới từ các công ty công nghệ Mỹ chứ không phải Nhật đã giúp 7&11 Nhật đi trước các đối thủ ở Nhật một bước về công nghệ, nhờ vậy tiết kiệm được khá nhiều chi phí thuê tuyển lao động và xử lý giấy tờ. Hệ thống tích hợp công nghệ của 7&11 được coi như hiện đại nhất thế giới lúc bấy giờ.

Sau đó, hệ thống công nghệ còn giúp kết nổi tất cả các máy thanh toán cũng như máy tính xử lý thông tin trong hệ thống của 7&11 trên phạm vi khắp nước Nhật. Mỗi nhân viên đều được dậy sử dụng các công cụ phân tích của công ty để hiểu về đối tượng khách hàng, doanh số, thời tiết hay có thể là thực đơn dành cho khách trong ngày.

Chính nhờ hệ thống xử lý thông tin tốc độ cao này mà thời gian giải quyết các đơn hàng tại 7&11 đã được rút ngắn chưa từng có, những thực phẩm được nấu chín buổi sáng được mang đến cửa hàng hoàn toàn tươi ngon trước giờ cao điểm buổi chiều.

Nhờ hệ thống công nghệ này mà Suzuki không phải đối diện với vấn đề hàng thừa ế quá nhiều như tại các cửa hàng bán lẻ khác, hay nói cách khác, ông kiểm soát chặt chẽ được từng gian hàng cũng như giảm được giá nhập của một số loại sản phẩm.

 

Đối thoại liên tục giúp nâng chất lượng dịch vụ

Suzuki nổi tiếng khắt khe với nhân viên, ông luôn đưa ra yêu cầu bắt buộc nhân viên phải thay đổi và phải lắng nghe khách hàng. Ông luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ thông tin với hiệu suất công việc trong tất cả các buổi gặp gỡ với nhân viên, nhà phân phối và nhà cung cấp.

Ông áp dụng hệ thống phân phối chuẩn với tất cả sản phẩm trong toàn hệ thống. Ông kỳ hợp đồng vận tải với một số công ty, yêu cầu họ đảm bảo việc giao hàng hàng ngày đúng hạn. Hệ thống kho bãi chứa hàng cũng được đi thuê và ký hợp đồng dài hạn. Chính vì vậy, ông đảm bảo được mục tiêu lợi nhuận chứ không theo đuổi mục tiêu phát triển hệ thống phình to quá mức.

Suzuki luôn đảm bảo bao quát được toàn bộ quá trình bán hàng thông qua việc giao tiếp thường xuyên với các quản lý cấp thấp hơn. Khoảng 160 quản lý vùng phải họp tại Tokyo vào ngày thứ Ba hàng tuần để chia sẻ từng câu chuyện nhỏ nhất về việc bán hàng, phục vụ khách hàng hàng ngày cũng như ý kiến để cải tiến dù là khâu nhỏ nhất trong toàn bộ dịch vụ của 7&11.

Cho đến tận thời điểm hiện tại, chưa có một công ty Nhật nào duy trì được kỷ cương làm việc như vậy. Ngoài các buổi họp của quản lý vùng hàng tuần, hàng nghìn nhân viên và bên kinh doanh nhượng quyền khác buộc phải có các buổi họp tháng cũng như tham dự hội nghị của toàn hệ thống 7&11 được tổ chức 1 năm 2 lần.

 

Đổi mới để sinh tồn

Trong một bài phỏng vấn thực hiện năm 1997, ông Suzuki nói: “Tôi chẳng có cảm giác gì là mình đang thành công cả. Thế giới đã thay đổi quá nhiều. Các cuộc chạy marathon đều có điểm đích nhưng trái đất chẳng bao giờ ngừng quay.”

Ngay khi đã ở độ tuổi 60, 70 ông vẫn tham gia rất nhiều vào công việc quản lý tập đoàn Ito-Yokado. Năm 2001, ông nhận được chứng nhận của chính phủ Nhật cho ý tưởng đột phá: cung cấp các dịch vụ ngân hàng giản đơn như gửi, rút tiền trong cửa hàng tiện lợi.

Công ty cũng thâm nhập mạnh mẽ vào lĩnh vực bán hàng trực tuyến. Công ty ký hợp đồng đối tác với Softbank và một công ty phát hành sách vào năm 1999. Theo thỏa thuận đó, khi khách hàng mua sách, sách sẽ được chuyển đến cửa hàng tiện lợi 7&11 gần khu vực cư trú của họ nhất và khách sẽ ra cửa hàng để mang sách về. Năm tiếp theo đó, 7&11 ký hợp đồng đối tác bán hàng với NEC, Nomura Research và Sony. Công ty đặt mục tiêu sẽ phân phối 100 nghìn loại mặt hàng trên mạng Internet.

 

Thành công nối tiếp thành công

Đến năm 1981, với khoảng hơn 1 nghìn cửa hàng kinh doanh phát đạt tại Nhật, 7&11 Nhật chính thức niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Tokyo. Đến năm 1981, đã có một số công ty khác kinh doanh chuỗi cửa hàng tiện lợi tại Nhật như Family Mart hay Lawson thế nhưng không đối thủ nào có thể “thách thức” vị thế thống trị thị trường của 7&11, đặc biệt tại khu vực Tokyo.

Đến cuối thập niên 1980, 7&11 tại Nhật cũng như 2 thương hiệu cũng do công ty của Suzuki sáng lập ra bao gồm cửa hàng Mary Ann dành cho phụ nữ năm 1978 và cửa hàng bách hóa Robinson năm 1984 đã phát triển mạnh đến nỗi tên tuổi và uy tín của nó bắt đầu vượt ra ngoài biên giới nước Nhật.

Cũng vào thời gian này, khi công ty mẹ Southland lâm vào cảnh khó khăn, 7&11 Nhật đã mua lại 58 cửa hàng ở Hawaii vào năm 1989. Năm 1991, công ty Ito-Yokado của ông mua lại 70% hệ thống của Southland cũng như quyền mở rộng hệ thống trên thị trường Mỹ.

Ngay khi mua lại cửa hàng của Southland tại Mỹ, Suzuki đã bắt tay vào cải tổ hệ thống. Hệ thống phân phối nội địa của công ty được thay thế bởi một công ty bán buôn, quy trình chọn lựa và định giá được thống nhất trên toàn hệ thống và quan trọng hơn nữa, hệ thống quản lý kiểu Nhật được áp dụng trở lại cho thị trường Mỹ.

Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều thành viên trong công ty bởi họ mất quyền lựa chọn nhà cung cấp, Suzuki vẫn kiên quyết áp dụng chặt chẽ các quy chuẩn quản lý mới. Đến năm 1994, 7&11 tại Mỹ đã kinh doanh có lãi trở lại, các cửa hàng mới lại được khai trương liên tiếp. Đến đầu năm 2000, tên Southland đã được thay thế bằng 7-Eleven, đế chế do Suzuki sáng lập tiếp tục được mở rộng và phát triển trên phạm vi toàn cầu.

Ngọc Thúy

Theo Trí Thức Trẻ

Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu