Tin tức - Sự kiện /  Kinh doanh
Trung tâm mua sắm ở Việt Nam: mọc nhanh, nhưng…
Ngày đăng: 11/12/2015

Nhiều người có thể kể ra vanh vách các trung tâm mua sắm mới mọc lên trong vài năm gần đây ở Việt Nam. Một số sẽ ngạc nhiên trước quy mô của các tòa nhà này. Nhưng thực chất, các tòa nhà này đã đủ “to” để mang lại khoái cảm cho người tiêu dùng?

 

 
Chỉ trong vài năm gần đây, các trung tâm thương mại ở Việt Nam mọc lên ngày càng nhiều cả về quy mô và số lượng. Thế nhưng, thực chất, đa số ở dạng vừa và nhỏ - Báo cáo tại Diễn đàn Bán lẻ Việt Nam 2015. Ảnh minh họa: Getty Images
Bức tranh thực tế
 
Phát biểu tại Diễn đàn bán lẻ Việt Nam 2015 với chủ đề “Trung tâm mua sắm và con đường phát triển ở Việt Nam”, bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam - đã phác thảo sơ về bức tranh thực tế của những trung tâm “hoành tráng” gây xôn xao dư luận trong vài năm trở lại đây, và được coi là một phần của cuộc sống hiện đại nơi thành thị.
 
Thực tế, trung tâm mua sắm không phải là một thứ gì đó quá hiện đại. Chúng vốn đã xuất hiện cả nghìn năm nay, nhưng ban đầu vẫn chỉ mang bóng dáng của một cái “chợ lớn” nằm ở vị trí đắc địa, như gần quảng trường, các khu cảng biển sầm uất. Nhưng dòng chảy thời gian cũng dần thay đổi mọi khái niệm và cách nhìn. Hiện nay, nhìn vào danh sách những trung tâm mua sắm lớn của thế giới, thông thường một trung tâm mua sắm được coi là lớn trung bình phải có trên 200.000m2 diện tích bán hàng bao gồm khu vực mua sắm, phòng chiếu phim, hành lang, khu giải trí phức hợp…
 
Bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam.
 
Những yếu tố này thì về cơ bản, các trung tâm ở Việt Nam, từ những cái tên đầu tiên như Diamond Plaza (xuất hiện vào cuối thập niên 90 có diện tích 15.500m2), Parkson (năm 2005 với diện tích từ 11.000-24.000m2), The Garden Hà Nội (xuất hiện tháng 6/2009, diện tích sàn trên 30.000m2), cho đến các trung tâm mới xuất hiện trong vài năm gần đây như SC Vivo City, AEON Mall, Royal và TimeCity, Lotte… đều có cả. Nhưng cái còn thiếu và yếu thì khá nhiều.
 
Yếu đầu tiên là về quy mô. Những trung tâm lớn nhất cũng chỉ có diện tích chừng vài chục ngàn mét vuông. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến số lượng cửa hàng, diện tích gian hàng, và cả không gian cho các dịch vụ, bao gồm cả khu vực để xe. Nhiều trung tâm còn hình thành cả những khu đỗ/trông xe “nhỏ” với vài thanh chắn, dây chằng… trên phần đường còn rộng nhằm phục vụ cho những người “ngại” xuống hầm hoặc giảm bớt tải cho hầm.
 
Không chỉ còn khiêm tốn về quy mô, thực tế hoạt động kinh doanh của hầu hết các trung tâm thương mại, trung tâm mua sắm ở Việt Nam không hiệu quả, phần lớn vẫn phải chịu cảnh thua lỗ, gian hàng ảm đạm, khách đến xem hàng chủ yếu không có nhu cầu mua sắm… Minh chứng rõ nét nhất là nhiều trung tâm lớn, vốn đầu tư cao, có vị trí đắc địa đã phải tạm ngừng hoạt động hay thậm chí đóng cửa như Hàng Da Galleria, Grand Plaza… Ngay cả Tràng Tiền Plaza cũng từng phải dừng hoạt động một thời gian với lý do “cải tạo”, song cả khi đã mở cửa trở lại, đông đúc nhộn nhịp lại là bầu không khí ở… bên ngoài, nơi người ta hay lấy nền cảnh chụp ảnh, từ tự sướng, quảng cáo cho đến chụp ảnh cưới.
 
Vậy đâu là lý do?
 
Cũng giống như các trung tâm “xác sống” trên thế giới, trung tâm mua sắm ở Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ của suy thoái và khủng hoảng kinh tế kéo dài từ năm 2008 đến nay. Người tiêu dùng trở nên chi ly hơn, hầu bao thắt chặt lại.
 
Trong bầu không khí không quá sáng sủa đó, thì lại xuất hiện một đối thủ vô cùng đáng ngạc: mua sắm trực tuyến. Thực tế, không phải đến khủng hoảng kinh tế người ta mới biết đến nhiều các gian hàng online. Nhưng có thể nói, chính internet, smartphone và tablet phát triển quá nhanh, giá đồ điện tử giảm nhanh chóng, đã thay đổi mạnh mẽ cách nhìn của người tiêu dùng với thế giới “ảo”. Người ta “sống ảo” nhiều lên, nhiều hoạt động từ gặp mặt trực tiếp chuyển sang gián tiếp, từ nói chuyện, tâm tình, chia sẻ kỷ niệm cho đến mua sắm.
 
 
Tuy nhiên, phải nói một cách chính xác hơn, đối thủ của các trung tâm mua sắm không chỉ là thương mại điện tử hay chợ, siêu thị, cửa hàng tạp hóa… Cũng như Coca-Cola xác định - “kẻ thù của chúng ta là cà phê, sữa, trà và nước”, “kẻ” mà trung tâm mua sắm cần cạnh tranh là bất kỳ thứ gì cản bước người tiêu dùng, từ sự “kỳ diệu” của những cuộc sống “ảo” cho đến chuyện tắc đường hay phương tiện giao thông vừa thiếu vừa đắt.
 
Một yếu tố nữa là chuyện mặt bằng. Cung đất không thiếu, nhưng rất thiếu “người” đủ khả năng mua được các vị trí đẹp, ngay cả khi giá thuê (theo báo cáo của CBRE) đã giảm. Đáng buồn thay, các doanh nghiệp Việt thường thuộc nhóm này. Ngoài ra, còn một nguyên nhân đã nói quá nhiều: marketing chưa đủ thu hút hỗ trợ khách hàng chưa đủ tiện lợi, cũng như quảng bá hình ảnh chưa đủ sâu sắc. Khi “tính xác thực”, tính khác biệt, và một câu chuyện thực sự mới làm nên một thương hiệu thành công, thì ở Việt Nam, các trung tâm thường na ná nhau, từ mô hình, gian hàng, bày trí, thương hiệu… Cho nên, sau sự tò mò ban đầu, người tiêu dùng lại nhanh chóng có thú vui mới, hoặc tìm lại nơi chốn quen thuộc. Và đó cũng là câu chuyện của ngành du lịch. Theo TBKTSG, 90% khách quốc tế là lần đầu đến Việt Nam.
 
 
 
 
Ở Việt Nam, có một nguyên nhân tương đối khác dẫn đến sự phát triển các trung tâm thương mại xét ra vẫn còn khiêm tốn này. Đó là do tâm lý của người Việt vẫn thích loại hình bán lẻ theo kiểu “chợ truyền thống”, nên việc kinh doanh các mặt hàng cao cấp, xa xỉ ở các trung tâm thực tế chỉ dành cho một phân khúc người tiêu dùng nhỏ và khá phân tán, bởi họ còn “chia” thu nhập mua hàng ở nước ngoài, mua hàng xách tay, mua hàng trực tuyến… Đặc biệt, nếu như ở các nước phương Tây, đặc biệt là Mỹ, sự nổi lên của xu hướng mở cửa hàng giảm giá gây quan ngại cho giá trị bán lẻ, thì ở Việt Nam, hàng thùng từ lâu đã trở thành thú vui săn đồ của người tiêu dùng. Thậm chí, phân khúc này càng trở nên đông khách khi hàng thùng giờ không còn bị đánh đồng với đồ tạp nham xuất hiện ở chợ hay các cửa hàng “ọp ẹp”, mà cả trong những cửa hàng tươm tất, được giặt sạch và trông vẫn phong cách, thời thượng.
 
Khó khăn thì nhiều, thất bại cũng không ít, dẫn đến một câu hỏi lớn: Liệu trung tâm mua sắm có hết thời?
 
Câu trả lời là…
 
Kỳ 2: “Chất sống” của trung tâm mua sắm ở Việt Nam
 

Lục Kiếm(songmoi.vn)

Nhà tài trợ - thành viên

Dong ho - Đồng hồ - Đồng hồ nữ - Dong ho nu